In elk team maakt iemand bezwaar, duwt iemand door en redt iemand de sfeer. Meredith Belbin zag dat al toen hij managementteams een spel liet spelen. Wij gaven zijn teamrollen een D&D-class, zodat je ze sneller herkent.
Wat zei Belbin over teamrollen?
Belbin liet aan Henley Management College managementteams een managementspel spelen en observeerde hen. Mensen namen vaste rollen op, ook als niemand die had toegewezen. Hij beschreef dat in 1981 in Management Teams: Why They Succeed or Fail: eerst acht rollen, later negen.
Dat een evenwichtig team altijd beter presteert, bewijst het niet. Van de Water, Ahaus en Rozier (Journal of Management Development, 2008) vonden daar bij studenten in een managementspel geen aanwijzing voor. Wij gebruiken Belbin dus vooral als gesprekstaal.
Iedereen speelt een rol. De vraag is of je team weet welke.
Welke zes classes zitten er in jouw team?
De cijfers op de kaarten zijn een gevoelsscore, geen meting.
De Barbarian geeft vaart
Belbin noemt dit een Shaper: iemand die het team in beweging zet en uitdaagt.
Barbarian
Belbin-rol Shaper
- Doorzetting
- plus 4 Sterkste
- Wendbaarheid
- plus 1
- Uithouding
- plus 3
- Analyse
- min 2 Zwakste
- Oordeel
- min 1
- Charme
- plus 1
Duwt het team vooruit, ook als niemand weet waarheen. Zonder hem blijft het bij praten. Met hem ligt er om tien uur een besluit en om elf uur een gekrenkte collega. Hij zegt wat er moet gebeuren. Het hoe lost hij later op, of iemand anders.
Vraag aan de teamlead: wie remt je Shaper af, en wie profiteert van zijn tempo?
Bij de Wizard begint alles met een bezwaar
Een Monitor Evaluator weegt opties nuchter af en ziet wat er mis kan gaan.
Wizard
Belbin-rol Monitor Evaluator
- Doorzetting
- min 2
- Wendbaarheid
- min 1
- Uithouding
- plus 0
- Analyse
- plus 5 Sterkste
- Oordeel
- plus 3
- Charme
- min 3 Zwakste
Heeft elf bezwaren en één spreukenboek. Ziet elk risico, ook de risico's van de risico's. Hij behoedt het team voor domme beslissingen. Soms ook voor alle beslissingen. Op de vraag of we ervoor gaan antwoordt hij: hangt ervan af.
Vraag aan de teamlead: wanneer heb je voor het laatst een bezwaar beloond?
De Cleric houdt de groep heel
Een Teamworker merkt spanning vroeg op en haalt de scherpte eraf.
Cleric
Belbin-rol Teamworker
- Doorzetting
- min 1 Zwakste
- Wendbaarheid
- plus 0
- Uithouding
- plus 2
- Analyse
- plus 1
- Oordeel
- plus 4 Sterkste
- Charme
- plus 3
Heelt het team en onthoudt ieders verjaardag. Merkt dat iemand stil is, nog voor die zelf weet waarom. Houdt de sfeer overeind. Zegt zelden nee en sleept daardoor soms een conflict mee dat niemand wou openen.
Vraag aan de teamlead: wat slikt je Cleric in om de vrede te bewaren?
Wie kent iemand die iemand kent? Dat is de Bard
Een Resource Investigator haalt contacten, ideeën en kansen van buiten het team binnen.
Bard
Belbin-rol Resource Investigator
- Doorzetting
- min 1
- Wendbaarheid
- plus 2
- Uithouding
- min 2 Zwakste
- Analyse
- plus 1
- Oordeel
- plus 0
- Charme
- plus 5 Sterkste
Kent iemand die iemand kent. Komt terug van elke borrel met drie contacten en een idee. Opent deuren die je niet wist dat je nodig had. Afwerken ligt hem minder. Het enthousiasme van maandag is tegen donderdag half verdampt.
Vraag aan de teamlead: wie volgt op wat je Bard in gang zet?
Afspraak is afspraak: de Fighter
Een Implementer zet plannen om in werk, ordelijk en betrouwbaar.
Fighter
Belbin-rol Implementer
- Doorzetting
- plus 3
- Wendbaarheid
- plus 1
- Uithouding
- plus 4 Sterkste
- Analyse
- plus 0
- Oordeel
- plus 1
- Charme
- min 2 Zwakste
Doet gewoon wat afgesproken is. Zet het plan om in een lijst en de lijst om in werk. Het team draait op zijn betrouwbaarheid. Hij reageert allergisch op plannen die elke week veranderen. Zijn favoriete zin begint met: we hadden toch afgesproken.
Vraag aan de teamlead: hoe vaak verander je het plan, en wie betaalt daarvoor?
De Sorcerer heeft nog één idee
Een Plant komt met originele ideeën en lost problemen op waar anderen op vastlopen.
Sorcerer
Belbin-rol Plant
- Doorzetting
- min 1
- Wendbaarheid
- plus 1
- Uithouding
- min 3 Zwakste
- Analyse
- plus 3
- Oordeel
- min 2
- Charme
- plus 4 Sterkste
Heeft drie ideeën per minuut en geen mana om er één uit te voeren. Zijn beste inzicht komt onder de douche, of drie minuten na de vergadering. Zonder hem herhaalt het team zichzelf. Met hem moet er iemand opruimen.
Vraag aan de teamlead: wat doe je met een idee dat niemand heeft gevraagd?
En de andere drie rollen?
Drie rollen kregen geen eigen kaart:
- Paladin (Co-ordinator): leidt het gesprek, verdeelt taken en zorgt dat iedereen meedoet.
- Monk (Completer Finisher): bewaakt kwaliteit en deadlines en vindt de fout die niemand zag.
- Ranger (Specialist): weet extreem veel over één onderwerp.
Een team heeft zelden precies één persoon per rol. Mensen hebben vaak een voorkeur voor meer dan één rol, en een rol kan leeg blijven. Dat merk je pas als iets blijft liggen.
Hoe laat een Board Lab die rollen zien?
Een vragenlijst vraagt wat mensen denken dat ze doen. Een spel laat zien wat ze doen. Daarom gebruiken we bij Rebel Academy bordspellen als instrument.
Een Tactical Board Lab is een halve dag waarin je team een tactisch spel speelt. Het spel is niet het doel. Elke sessie heeft een centrale vraag, vaste observatiepunten en een gefaciliteerde debrief.
Tijdens het spel letten we op vragen als deze:
- Wie duwt door voor de rest akkoord is? (De Barbarian.)
- Wie vraagt wat er misgaat als dit mislukt? (De Wizard.)
- Wie merkt dat iemand stil valt? (De Cleric.)
- Wie haalt een idee of hulpmiddel van buiten het team binnen? (De Bard.)
- Wie houdt de afspraken vast als het spel chaotisch wordt? (De Fighter.)
- Wie bedenkt de zet die niemand zag aankomen? (De Sorcerer.)
In de debrief leggen we die observaties naast de rollen uit dit artikel, in drie stappen:
- Wat zagen we gebeuren?
- Welke rol hoort daarbij, volgens het team zelf?
- Welke rol ontbrak, en wie kan die voortaan opnemen?
Het resultaat is een gesprek over wat je team nodig heeft, met een gedeelde taal en een concreet spelmoment als aanleiding.
Hoe herken je de rollen in je eigen team?
Je hebt geen spel nodig om te beginnen. Probeer dit in je volgende vergadering:
- Geef elke collega, in je hoofd, een class.
- Noteer wie bezwaren maakt, wie doorduwt en wie de sfeer redt.
- Kijk welke class ontbreekt.
- Vraag het team zelf of het zich herkent. Jouw beeld is maar één kant.
Vul de sheet hieronder in voor je eigen team.
Wie is dit?
- Doorzetting
- nog in te vullen
- Wendbaarheid
- nog in te vullen
- Uithouding
- nog in te vullen
- Analyse
- nog in te vullen
- Oordeel
- nog in te vullen
- Charme
- nog in te vullen
Welke class ben jij, en wie zit er naast je? Vul de sheet in en zet het in de comments.
Zet je class in de comments op LinkedIn of Instagram. Benieuwd wie de meeste Wizards heeft.
